Duurzaamheidsweek komt eraan

Onze toeristenmarkt dag was geslaagd! Het Andreasplein stond gezellig vol met veel inspiratie, informatie, foto-expositie en een groot recycle-art kunstwerk van visnetpluis die door gast initiatief PLUIS is gemaakt om aandacht te vragen voor het vele zwerfafvalpluis van visnetten. Er zijn duurzame alternatieven waar de visserijbranche hopelijk eerdaags op overstapt. Over duurzaamheid gesproken… Maandag 10 oktober begint de Katwijkse Duurzaamheidsweek. Een samenwerking van oa. De Groene Uitdaging, Gemeente Katwijk en Bewust aan de Kust. Natuurcentrum Katwijk zal die week fungeren als informatie post en de Bibliotheek doet mee met kinderboekenweek thema Gi-Ga-Groen. In deze week zijn er verschillende leerzame activiteiten. Denk aan lezingen, filmvertoningen en als afsluiter zaterdag 15 oktober een TOUR PROEF TOCHT. Vorig jaar was deze al een groot succes, deze editie zijn er nog meer leuke dingen te zien en proeven. Dus noteer deze week in je agenda en hou social media in de gaten voor het programma die volgende week gedeeld zal worden.

Een duurzaam gesprek

Tiny Houses Duinvallei

Ik zal het eerlijk bekennen: ik heb deze column al meerdere keren herschreven. Dat zit namelijk zo; eerst wilde ik schrijven over klimaatverandering, spitsnuitdolfijntjes en boze boeren. Maar ja, wie wil dat nog lezen? Want zeg nu zelf, soms zijn we een beetje ‘klimaat-moe’. En nee, dat komt niet (alleen) door de blootstelling aan de extreme weersomslagen, de beelden van bosbranden, overstromingen, mislukte oogsten of zielige koalabeertjes in Australië (alhoewel mij dat persoonlijk wel aan het hart gaat). Waar zit het ‘m dan wel in? Met die vraag ging ik de afgelopen weken in gesprek met mijn fijne Tiny house buren, voorbijgangers, familie en vrienden. Ik kwam erachter dat het vooral lastig is om een gelijkwaardig gesprek over het klimaat te voeren als je lijnrecht tegenover elkaar staat. Dat kost energie. En daar kan geen windmolenpark tegenop. Vaak merk ik dat de ander het gevoel heeft zich te moeten verdedigen; bijvoorbeeld door ontkenning, bagatelliseren of, nog erger, door de ander te wijzen op zijn/haar/hun tekortkomingen. Mag ik alvast één vooroordeel de wereld uit helpen? Als Tiny house bewoner ben ik verre van ‘perfect’. Ja, ik probeer zeker zo zelfvoorzienend mogelijk te zijn, ben mij bewust van de impact van klimaatverandering omdat het recht onder mijn neus gebeurt en geen ver-van-mijn-bedshow is, eet geen vlees en leur al maanden bij mijn werkgever om eindelijk havermelk op de menukaart te zetten. Maar daarnaast sta ook ik soms voor het schap in de supermarkt en kies voor (gedachteloos) gemak. Reisde ik in juni nog met de trein naar Zweden om mijn Carbon footprint te verkleinen, ben ik toch weer gezwicht voor een goedkoop vliegticket naar Italië in september. Wil ik al honderd keer overstappen naar een duurzame bank, blijf ik toch weer kleven aan het ‘oude bekende’. Kent u die reclamespotjes nog van vroeger: ‘een betere wereld begint bij jezelf.’ Mooi gezegd, maar we hebben elkaar wel nodig; voor de kritische blik, het steuntje in de rug of de verfrissende tip. Vraag uzelf af: Is wat u doet goed-genoeg? Draagt het voldoende bij aan een betere wereld voor uw kinderen, kleinkinderen en, in het algemeen, voor mens & dier? Het hoeft niet allemaal groots en meeslepend te zijn. Je kunt klein beginnen. Ga het gesprek met elkaar aan. Luister. Oordeel niet. Probeer gelijke grond te vinden en bouw daarop samen verder. Wilt u het gesprek aangaan? Kom dan gezellig langs bij één van onze koffiebuurtjes; elke 1ste zaterdag van de maand van 11:00-13:00, bij de Tiny house community Duinvallei. Welkom!

Met Ecosia en Arriva bomen planten

Stichting Steenbreek Katwijk

Afgelopen maand doorkruiste ik per fiets de heidevelden en bossen van Neerlands grootste natuurgebied, de Veluwe. Wat kan ons landje mooi zijn! Over die vaderlandse bossen meldden de media begin juli zomaar een positief bericht: volgens de Nederlandse Bosinventarisatie gaat het iets beter met onze bossen. Hoera, de vlag kan uit (niet op zijn kop a.u.b.). Er is weliswaar te weinig bos (tussen 2013 en nu is er 12.000 hectare verdwenen), maar er zijn meer verschillende soorten geteld en het percentage loofbos is toegenomen. Dat is gunstig, want loofbomen bieden meer biodiversiteit dan naaldbomen. Er zijn ook bedreigingen van onze bossen: het is te droog en de overmaat aan stikstof verstoort het evenwicht in de natuur. Zo hebben positieve milieu berichten toch altijd weer een zorgelijk randje. Met andere woorden: we zijn er nog lang niet met het herstel van onze natuur. Nu pleiten wij van Steenbreek Katwijk al jaar en dag voor meer groen in particuliere tuinen. Sommigen van u hebben misschien wel de ruimte om een boom te planten, maar als we het van particuliere tuinbezitters moeten hebben schiet het niet zo op met de boomaanwas. Overheden als gemeente, provincie en het rijk kunnen daar veel meer in betekenen. Toch kunt u persoonlijk meewerken aan de groei van het aantal bomen wereldwijd. Bijvoorbeeld door op internet zoekopdrachten niet via Google, maar via Ecosia te doen. Ecosia is een groene zoekmachine die met reclame-inkomsten bomen plant. Op dit moment is de 154 miljoenste boom geplant en de groei van de bossen gaat dagelijks door, nog sneller wanneer er meer mensen gebruik maken van Ecosia. Hoe doe je mee? Download de app (zowel iPhone als Android) en surf je suf. Maar je kunt bijvoorbeeld ook meedoen met de actie van vervoersmaatschappij Arriva: “Vergroen je reis, doneer een boom”. Door een abonnement te nemen op de bus draag je al bij aan de bossen. Check voor info de site samenvoorgroen.arriva.nl

Verse tomaten uit de Koekoeklaan?

Stichting Steenbreek Katwijk

Ja dus. Ik moet zeggen, ik was ook verbaasd maar ik ga het u uitleggen. Twee weken geleden stonden wij van Steenbreek met een kraampje in het Ridderbos ter gelegenheid van “Moods in the Woods”. Ik volg dit leukste, en misschien ook wel kleinste festival van Katwijk al vanaf het begin. Kinderen konden bij onze kraam zg zaadbolletjes draaien om die later als een zaadbom ergens op een saai stukje grond te gooien en dan maar afwachten wat er uit komt. Het was gezellig druk met muziek van leerlingen van de muziekschool en niet geheel onbelangrijk, heerlijk weer. Een bezoekster kwam, samen met een buurvrouw en haar zoontje, bij onze kraam en bekeek wat folders. Zij kende Steenbreek niet maar ons motto ‘steen eruit, plant erin!’ sprak haar aan. Ze vertelde enthousiast over haar moestuin bij haar huis. Op mijn vraag waar zij woonde antwoordde zij ‘Koekoeklaan, in een flatje’. Daar moest ik het mijne van hebben en een week later stond ik op de stoep. Ik zag inderdaad een tomatenplant met tomaten en andere gewassen op het postzegeltje grond. De vrouw des huizes legde mij uit dat eigenaar Dunavie vorig jaar de stukjes wilde vergroenen maar zij had geprotesteerd en mocht, terecht, haar zelf ontworpen moestuintje houden. Evenals trouwens de buurman die ook een prachtig groen tuintje had. Zoontje Kyan liep door het tuintje, wees aan en gaf daarbij uitleg. ‘Aalbes, rozemarijn, thijm, wilde marjolein, dit is kalebas en hier lag een watermeloen, best groot al, maar die is gestolen.’ Zo klein als hij was zag je dat hij het al had geaccepteerd dat er mensen waren die zoiets deden. Ik had geen antwoord. Zijn moeder zei dat ze het wel fijn had gevonden wanneer de dieven even middels een briefje hadden laten weten of de meloen lekker was geweest. Moeder verzorgde ook nog een klein moestuintje op haar werk maar haar droom was toch wel een stukje grond van de Gemeente. Ze stond op een wachtlijst maar was niet de enige. Het bewateringssysteem was simpel maar doeltreffend. Vanaf drie hoog wordt via 2 aan elkaar gekoppelde slangen de tuin van water voorzien. Een uniek stukje groen Katwijk.

Afval scheiden, hot topic in ‘Je bent Kattuker als…’, maar klopt de focus?

Bewust aan de Kust

Wie de laatste tijd op facebook onder de Katwijkers de discussies volgt ziet veel gesprekken over afval scheiden. Er komt een nieuw systeem en zoals bij elke gedragsverandering komen daar zorgen bij kijken. Laten we duiken in het verhaal hoe en waarom we afval scheiden en hoe je überhaupt zelf afval vermindert zodat je geen overvolle bakken krijgt waar je geld voor moet betalen. Per jaar produceren we per persoon 490 kilo afval, ongeveer de helft van het gewicht van een ruime auto. Probeer die maar eens te tillen. Je wilt dat niet in je eigen achtertuin laten rotten. Daarom betaal je voor afvalbakken en het legen. Daarvoor worden er vuilniswagens aanschaft, onderhouden en benzine betaalt. Vergeet het loon voor de vuilnismannen niet. Vervolgens wordt het vuil naar een stortplaats, recycling locatie of verwerking (lees: verbranding) fabriek weggebracht. Er zijn veel kosten en processen verbonden om het stukje plastic of restvuil dat je weggooit. Daarnaast heeft afval voor het milieu grote consequenties. Elk stukje plastic dat je gebruikt verdwijnt nooit meer. Het kan alleen afbreken in nog kleinere stukken, microplastics, die we uiteindelijk weer terugvinden in ons eten en drinken door de voedselketen. Als dat je nog niet weet te overtuigen om afval in een ander perspectief te plaatsen, wist je dat “uit onderzoek van het Zwitserse Food Packaging Forum blijkt dat voedselverapkkingen 388 schadelijke chemicaliën kunnen bevatten?” (Bron: Tegengif.nl). Dit zit om jouw eten en krijg je binnen. Hoogste tijd dat we niet alleen leren scheiden, maar dit probleem bij de bron aanpakken: leren minder verpakkingen te gebruiken. Voor jezelf, je gezondheid, de natuur en de portemonnee. Tips en tricks om je afval te verminderen: Bakken met inspiratie, of liever gezegd, lege bakken.

Schone lucht, uw aandacht waard

Lief Initiatief

YeeHoe! Het is bijna weer zover; muziek, kunst en natuur festival MOODS IN THE WOODS. Een gezellige kruisbestuiving in het De Ridderbos achter Muziekschool Katwijk. Zaterdag 2 juli is jong en ouder welkom vanaf 14 uur te komen genieten van verschillende muziek optredens. Maar wij zijn er ook bij met een blotenvoetenpad, natuurweetjes en een foto expositie. Tevens zijn de kunstenaars van KuCo aan het werk in het bos, Bibliotheek Katwijk is er weer bij en het K&O poppentheater. Kortom vooral veel vertier en plezier maar wij hebben ook een serieuze noot. In het bos zijn veel plekken waar zwerfafval ligt, vooral veel sigarette filters… Die gaan we deze zaterdag ivm de landelijke “Plastic Peuk Meuk” actie samen met Coast Busters opruimen. Kom je ook helpen? Schone lucht zou een fundamenteel mensenrecht moeten zijn. Luchtvervuiling is een grote risicofactor voor vroegtijdig overlijden. Deze onzichtbare moordenaar brengt ook onevenredig veel schade toe aan mensen in binnenstedelijke gebieden, voor kinderen die in de buurt van wegen met zwaar autoverkeer wonen, komen ademhalingsproblemen twee keer zo vaak voor in vergelijking met kinderen die in de buurt van minder drukke straten wonen. Als we de luchtvervuiling terugdringen, kunnen we elk jaar naar schatting 50.000 doden in Europa voorkomen. Daarom gaat Lief Initiatief zaterdagochtend 25 juni het hoogste punt van zuid-holland in duingebied Berkheide, de Vlaggeduin op en af (hard)lopen. Velen (hard) lopers in heel Europa doen dit om aandacht te vragen en om geld in te zamelen voor 18 milieu-groepen die campagne voeren voor een betere luchtkwaliteit in heel Europa. In Nederland worden Urgenda en FossielVrij gesponsord. RUNNING UP FOR AIR #rufa Een initiatief van verantwoord outdoor-kledingmerk Patagonia. Kom zaterdagochtend ook de Vlaggeduin op en steun dit levensbelangrijke doel.

Op de fiets stappen

Fietsersbond

Iedereen heeft het tegenwoordig maar over het milieu, over klimaatverandering, over CO2, over stikstof. Je wordt er gek van. Wat kan ik daaraan doen? Dat is een goede vraag. Wat kun je als individu doen om bij te dragen aan de oplossing van een groot probleem waar we allemaal mee te maken hebben en nog meer gaan krijgen de komende jaren. Natuurlijk zijn bedrijven als Hoogovens, luchtvaartmaatschappijen als KLM, kunstmestfabrieken etc. de grote boosdoeners, maar daar hebben wij weinig invloed op. Alleen bij verkiezingen kun je stemmen op partijen die in ieder geval zeggen dat ze iets aan klimaatproblemen gaan doen. Kun je als individu dan helemaal niets doen? Natuurlijk wel. Bij “Bewust aan de kust” zitten allemaal mensen die ieder op hun eigen gebied proberen iets te doen wat helpt. Door krachten te bundelen en gezamenlijk acties te ondernemen hopen we meer mensen actief te maken. Het is namelijk bewezen dat burgerinitiatieven vaak de aanleiding vormen om gemeenten en provincies in beweging te krijgen. Een van de dingen die je zelf kunt doen is nadenken over je vervoer. Pak je voor kleine afstanden de auto terwijl je eigenlijk zou kunnen fietsen? Doe dat dan. Fietsen is gezond voor je lijf maar ook voor je geest. Even lekker tegen de wind intrappen maakt je hoofd leeg en geeft je hart en longen een oppepper. Fietsen is heel goed voor het milieu want je stoot geen extra CO2, stikstof of andere gevaarlijke stoffen uit. Fietsen is ook veel goedkoper dan autorijden en je hebt er minder parkeerruimte voor nodig. In Katwijk wordt al veel gefietst meer zelfs dan in omliggende gemeenten omdat eigenlijk alles per fiets makkelijk te bereiken is. Aan de gemeente de taak te zorgen voor uitbreiding van wandel- en fietspaden. Omdat in Katwijk is vastgelegd dat wandelen en fietsen de komende jaren prioriteit heeft boven autoverkeer geeft de Fietsersbond gevraagd en ongevraagd advies aan de gemeente over veiligheid op de fietspaden, over bredere fietspaden die voldoen aan het toegenomen fietsgebruik, over nieuwe fietspaden etc. Uw bijdrage aan een gezondere leefstijl en leefomgeving? Stap vaker op de fiets. Zelf actief meedoen? Mail naar katwijk@fietsersbond.nl of zie www.bewustaandekust.nl

De koning te rijk zijn

Tiny Houses Duinvallei

Als vanouds kon er dit jaar weer worden genoten van een koningsdag zonder beperkende maatregelen. De traditionele vrijmarkten werden door heel het land weer druk bezocht. Heel veel verschillende spullen, vaak verkrijgbaar voor een klein prijsje. Wat voor de één overbodig is, kan voor de ander net datgene zijn waar die al een tijd naar zocht. Naarmate de dag verstrijkt, wordt het wel steeds meer een rommelmarkt. Wat na afloop overblijft kan nog een kans krijgen in de kringloopwinkel, of wordt vernietigd. Uit onderzoek* blijkt dat de gemiddelde Nederlander die wil verduurzamen de grootste impact kan maken door minder spullen te kopen.Bij het proces om spullen te maken en te transporteren ontstaan verontreiniging in de lucht, het water en de bodem. Daarnaast kost het ontzettend veel grondstoffen en energie. Toen ik samen met mijn vrouw en 2 katten ons vorige huis van 93m2 bewust verkochten voor een woning van 29m2, konden we zeker niet al onze bezittingen meenemen. We beoordeelden kritisch welke spullen we echt nodig zouden hebben. Het verbaasde ons toen hoeveel spullen we hadden verzameld, vooral dingen die we soms maar een enkele keer hadden gebruikt. Als je de ruimte hebt, sluipt er bewust of onbewust van alles je huis binnen. Na 3 jaar in ons tiny house, merken we dat we eigenlijk niks missen van wat we niet mee konden nemen. Daarnaast denken we nu beter na wanneer we iets kopen: Kunnen wij dit ook lenen? Gaan wij hier veel gebruik van maken? Tweedehands of gezamenlijk aanschaffen? Zo proberen we onze impact op de aarde te verkleinen, blijft ons huis overzichtelijk en scheelt het in de kosten. De (online) markt van tweedehands spullen – die soms zelfs als nieuw, maar wel goedkoper worden aangeboden – groeit enorm. Ook ontstaan er steeds meer platforms waarop spullen gedeeld, geleend of gehuurd kunnen worden. Vaak is het repareren van producten moeilijk en duur, maar gelukkig ontstaan er steeds meer initiatieven zoals repair café’s. Door spullen zo lang mogelijk te gebruiken en met elkaar te delen wordt er efficiënter gebruik van gemaakt en is er ook minder productie nodig. Op die manier bezitten we met elkaar meer dan genoeg! Tijdens onze koffie-uurtjes op de 1e zaterdag van de maand tussen 11:00 – 13:00 bent u van harte welkom, wij vertellen u graag meer over onze manier van wonen en leven. *boek: de verborgen impact, Babette Porcelijn

‘Milieu, milieu? Ik kom uit een voortréffelijk milieu..!’

Stichting Steenbreek Katwijk

Het is alweer enige tijd geleden dat ik met mijn kinderen naar het tv-programma Het Klokhuis keek, maar ik heb er goede herinneringen aan. Door het even prachtige als doeltreffende concept is het geschikt voor iedereen tussen de, pak ‘m beet, 7 en 107. Het presenteert boeiende onderwerpen die op een begrijpelijke wijze voor het voetlicht worden gebracht door een pakkende afwisseling van informatie en grappige sketches. Wanneer er, toen ik regelmatig keek, een milieu-onderwerp aan de orde kwam, dook steevast het typetje Yvette de Vriesch op, gespeeld door actrice Loes Luca, die dan riep: “Milieu, milieu? Man, ik kom uit een voortréffelijk milieu!” Zo’n zin gaat nooit meer uit je hoofd, althans bij mij zit ie er nog steeds. Als iemand over het milieu begint, dan denk ik meteen “Ik kom uit een voortréffelijk milieu!” Hádden we maar een voortreffelijk milieu, dan waren er een stuk minder zorgen. De waarheid is wat dat betreft hard: ons milieu is verre van voortreffelijk. We kunnen dan gaan zitten wachten tot het voor ons wordt opgelost, maar met passiviteit helpen we het milieu niet. Het is allang tijd voor handen uit de mouwen voor onze leefomgeving, zodat de generaties na ons ook een goed leven kunnen hebben op deze planeet. Mocht je denken: ja, inderdaad, dan is nu het moment aangebroken om in actie te komen. Er is genoeg te doen. Zo zou je bijvoorbeeld Steenbreek Katwijk kunnen helpen als vrijwilliger. Wij zoeken iemand die onze website kan bijhouden, maar ook vrijwilligers die mee willen helpen om plannen te maken en uit te voeren. Kijk eens op onze website www.steenbreekkatwijk.nl of stuur een mailtje naar info@steenbreekkatwijk.nl om je op te geven als vrijwilliger of als bestuurslid. Schroom niet! Werk mee aan een voortréffelijk milieu. Dank alvast

Gooi maar in de container

Stichting Steenbreek Katwijk

Weggooien! Wanneer zijn we daar ook weer mee begonnen? De afgelopen decennia hebben wij tonnen meer weggegooid dan de generaties voor ons. En dat is niet alleen de schuld van de consument. De hele economie is erop gericht dat we regelmatig nieuwe spullen moeten aanschaffen omdat ze erop gemaakt zijn dat ze maar een kort leven hebben en niet gerepareerd kunnen worden. Hoe anders was dat nog toen een van de eerste plastic huishoud producten op de markt verscheen. Tupperware!!! Wie kent het niet? Er werden huisparty’s georganiseerd om de spullen aan de ‘vrouw’ te brengen. Nog steeds gebruik ik regelmatig de bakjes die ik inmiddels meer dan vijftig jaar geleden heb aangeschaft of gekregen. Razend populair bij mijn generatie. En het hele concept was er op gericht om het lang te kunnen gebruiken. Dekseltje krom of kapot, wat overigens zelden voorkwam, geen probleem, je kon het kosteloos omruilen. Duurzaam dus, toen al! En dat terwijl dat woord nog niet eens bestond! Nu is het er mij niet om begonnen reclame te maken voor tupperware, ik weet niet eens of het nog te koop is. Nee, het gaat mij om het ‘weggooien’. Dat doen we te veel en te vaak. Bloembollen bijvoorbeeld. Nadat we na de winter bloembollen in pot krijgen aangeboden, kopen we die gretig in om ons huis of terras mee op te vrolijken en ze vervolgens in de container te gooien als ze zijn uitgebloeid. Jammer!!!! Ze kunnen nl. nog jaren daarna elk voorjaar opnieuw bloeien, ons opvrolijken en voedsel geven aan bijen. Stichting Steenbreek Katwijk heeft, in navolging van een Veluws dorp, de gemeente Katwijk zover gekregen dat ze containers beschikbaar stelt voor het verzamelen van uitgebloeide bloembollen in pot. De containers staan vanaf 26 maart drie weken lang bij vijf verschillende supermarkten en bij de milieustraat zelfs zes weken. Wij van Steenbreek vinden drie weken veel te kort en het liefst zouden we willen dat er bij elke supermarkt een container staat. Maar het is een begin en daar zijn we blij mee. Dus laat zien dat je dit een belangrijke actie vindt en doe mee. Dan kunnen we het het volgend jaar grootser aanpakken. De bollen worden gedurende de zomer bewaard en gedroogd en in het najaar opnieuw weer uitgeplant. Als dat niet duurzaam is!! Laat het blad aan de bol en neem ze mee als je boodschappen gaat doen, dat gaat in een moeite door. Met deze actie krijgt de zin: ‘gooi maar in de container’ een duurzame betekenis. Kijk voor de deelnemende supermarkten op onze website: www.steenbreekkatwijk.nl